ยามพระอาทิตย์อัสดง #2

วสันตดิลกฉันท์ ๑๔

๐ อ้าแสงระแรงสุริยะเทพ

จะพิเลปน์ลุโลกา

กลางวันสุพรรณรวิประภา-

กรจ้าทิวากร

๐ เรื่อเรื่อ ณ เมื่อกษณะรัต- 

ติจะผลัดและเปลี่ยนจร

ตามธรรมนิยามคุณุปกรณ์

ประจะแจ้งมิแปรผัน

๐ คราวมาสจะปันทินนิศา

จักรานุจรครัน

แสงดารการุจิประจัน

ศศิธรพิไลคราญ

๐ แม้นคืนจะมืดนภะจะพัก

ก็เพราะปักขะปางกาฬ

แรมข้างก็มืดนัยนะปาน

กละเร้นสยองมน

๐ ครั้นวันพระจันทระกระจ่าง

ณ นภางคเวหน

เดือนเพ็ญสุเด่นสิริวิมล

พิศะงามละลานตา

๐ ด้วยธรรมชาติประกฤติสร้าง

ตะละอย่างละอย่างมา

เกิดนำเพราะธรรมประจุสถา-

ปนะนัยนาเห็น

๐ ครั้นมองละล่องสุทัศนา

ประลุภาวะผ่อนเย็น

ถึงแม้นผะผ่าวประทุษะเป็น

ก็จะได้กษัยหาย

๐ สุดชื่นระรื่นดุจะสวรรค์

อภินันท์ฤทัยกาย

หวังปีติเปรมแหละมิสลาย

ละแอร่มเพราะแรมวาร

๐ โอ้ว่าทิวากษณะพรุ่ง

ก็จะจุ่งละสุขศานติ์

ดำเนินเผชิญวิจละกาฬ

และวิโยคไผทไทย

๐ ตามธรรมนิยามกละประภาพ

จะสถาปนานัย

มีทุกข์และสุขกละสมัย

คติธรรมดาโดย

๐ ถึงคราวแหละทุกข์ประทุษฐา-

นะสภาวะหล่นโรย

เปรียบดังศศินธระก็โดย

อุปมาและโวหาร

๐ มีขึ้นและแรมกฤติเสนอ

ลุเสมอทิวากาล

ตามธรรมะนำสิริวิชาญ

จะมลายเทวษครัน

๐ ขอให้จะปิติมนะสุข

จะสนุกลุนานวัน

แม้นภัยกษัยรณะประจัน

ประลุภาวะพังภินท์

๐ ปัญญาพลาจะอดิศร

และมิหย่อนละชีวิน

ตัดเภทกิเลสวิจละสิ้น

ลุวิมุตติสุขแล ฯ

แปลศัพท์

พิเลปน์ - ลูบไล้

สุวรรณ - ทอง

กษณะ - คราว

มาส - พระจันทร์

ดารกา - ดาว

ศศิธร - พระจันทร์

กาฬ - ดำมืด

มน - ใจ

ประกฤติ - เกิด

อภินันท์ - มีความสุขมาก

แอร่ม - แพรวพราว

วิจล - ความเคลื่อนไหว

ประภาพ - อำนาจ

ศศินธร - พระจันทร์

เทวษ - ความลำบาก

อดิศร - ยิ่งใหญ่

วิมุตติ - หลุดพ้น

เป็นเกียรติอย่างสูง

ได้ยินว่า โคลงสี่สุภาพที่เขียนอาลัยป้าเหวิน ได้ถูกนำมาอ่านในงานฌาปนกิจศพป้าเหวิน เมื่อวันเสาร์ที่ 19 เม.ย. 2557ด้วย... แม้ว่าจะไม่ได้ไปอ่านเอง เพราะเหตุว่าไม่ได้อยู่ไทย ณ ขณะนี้ก็ตาม

อยากจะบอกว่า เป็นเกียรติ และ เป็นความกรุณาอย่างสูงเลยครับ ที่ได้มีการอ่านบทกวีนี้ เพื่อแสดงถึงเจตน์จำนงอันแรงกล้าของป้าเหวิน ที่ได้ต่อสู้ร่วมกันมาเพื่อหวังให้ประเทศนี้ดีขึ้น ... และเพื่อชาติศาสน์กษัตริย์ จะได้คงอยู่แผ่นดินไทย ตราบชั่วกาลนาน ...

_______________________________________________________________________

วสันตดิลกฉันท์

๐ พร้อมอยู่ ณ หมู่ปณิธิหมาย .... พลิกายถวายชนม์

เพื่อชาติพระศาสน์และอนุสน-.......ธิกษัตริย์ประการสาม

๐ เป็นฉันทะมั่นกมละเดี่ยว.........ดุจะเดียวแสดงนาม

เพื่อการมล้างอสุระขาม.............ปฏิรูปประเทศไทย

๐ เพื่อการ "วิรุฬ" สุภะประเสริฐ...ภัทระเลิศะใดใด

เพื่อแดนสวรรค์ปุระมไห-............ศะพิสิฐตลอดกาล

๐ ผ่านกาละนานอธิกะทิน-............กรผินจำเนียรวาร

เพื่อนผองคระลองมนะจะหาญ.......ก็จะสู้ บ ลืมลง

๐ ด้วยนี่แหละเป็นปณิธิอัตถ์..........อุชุสัจจ์วจีจง

แห่งพันธมิตรนิมิตะคง..................ลุนิพัทธ์นิรันดร์นัย

๐ หลับเถิดและให้ทุมนะปลอด........ภยะรอดนิรามัย

หลับให้สบายสิริพิไล....................เถอะนะป้า ณ แดนสรวง ฯ (เทอญนา)

เรื่องของสระอู (กาพย์ห่อโคลง)

เมื่อวาน นั่งทำ code เครียด ๆ อยู่ ... เผอิญเห็นกาพย์ยานี "เรื่องของสระอู" ในหน้าเพจอ.ปานเทพ แล้วจู่ ๆ ไปค้นเจอ (โดยบังเอิญอีก) ว่า กาพย์ที่อ.ปานเทพแต่งเนี่ย ดัดแปลงมาจากกาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดง ของเจ้าฟ้ากุ้ง ... ซึ่งมันมีอยู่บทนึง ช่วงกลาง ๆ นิราศ ตอนพรรณาถึงniche ของสัตว์กลางป่า มีคำที่ใช้สระอูล้วน ๆ เลยทั้งบท (ทั้งกาพย์ทั้งโคลง)... โดยที่อ.ปานเทพ เอาเหตุการณ์บ้านเมืองปัจจุบัน มาดัดแปลงเข้าไป

และประกอบกับว่า เกิดอารมณ์อยากเติมกาพย์ของอ.ปานเทพ ให้เป็นกาพย์ห่อโคลงพอดี (อารมณ์ให้เหมือนกาพย์ห่อโคลงของเจ้าฟ้ากุ้งว่างั้น555)... เลยจัดการแต่งโคลงสี่สุภาพกำกับไปซะเลย...
----------------------------------------

เรื่องของสระอู (กาพย์ห่อโคลง)

๐ ดูกู สู้ปูอยู่ ปูสุดสู้ มุดรูหนู

หนูปู ดูงูตู่ งูตู่ลู่ สู่รูปู

ดูกู กูสู่สู้ ...... ...ปูปู

ปูมุดสู่รูหนู.........สุดสู้

หนูปูสู่รูดู..........งูตู่

งูตู่ลู่ดูรู้.............รุดกู้รูปู

๐ หมูตู่ อยู่คูปู หมูขู่ฟู่ สู้สูกู

หมูตู่ ขู่สู้งู งูขู่สู้ หมูมูทู

หมูตู่ กรูอยู่ขู้ ....... รูปู

หมูฟู่สู่สูกู..............ขู่สู้

หมู่ตู่ขู่สู้งู...............มูฟู่

งูขู่สู้หมูตู้..............หมู่ทู้มูทู

๐ หมูงู อยู่ชูปู ทูคู่ตู่ คู่ทู่ปู

สูดู หมูงูปู ปูงูหมู อยู่รูคู

หมูงู งูสู้อยู่ .... ....ชูปู

ทูคู่ตู่คู่ทู.............คู่ปู้

สูดูหมู่หมูงู.........คู่ตู่

ปูตู่อู่ชูชู้..............อยู่สู้รูคู

๐ สูกู สู้หนูปู สู้ปูกู้ สู้ปูชู

สูกู ขุดรูคู รู้คูหมู รู้รูงู

สูกู กูสู่สู้..........หนูปู

ปูตู่ตูสูกู..........อยู่กู้

สูกูขุดรูคู.........ดูอยู่

รูหมู่คูงูรู้..........รูปทู้รูปู ฯ (แลนา)

~แด่ป้าเหวิน ~

โคลงสี่สุภาพ

๐ "วิรุฬ" นามบทนี้ .... ไพบูลย์
ผลก่อเกิดเพิ่มพูน..........พิพัฒน์แพร้ว
งามงอกพิสิฐจำรูญ........นาสวัสดิ์
ดุจดั่งรัตนาแก้ว............แห่งเบื้องโพยมบนฯ

๐ เป็นชนพันธมิตรผู้.......ตามธรรม อยู่นา
หวังปุระสยามลำนำ........เลิศก้อง
ปราศระบอบมารระยำ......ทุษชั่ว
นรโลกย่อมแซ่ซ้อง..........เนื่องด้วยไพบูลย์

๐ ร่วมอนุกูลพูนก่อเกื้อ.....ตามสา- รณีเฮย
แห่งมิตรร่วมองคา-...........พยพสู้
นับเดือนและทิวา..............นานนัก
สมเจตน์บุรุษผู้..................สถิตพ้องผองชน

๐ รณรงค์ปฏิรูปเกื้อ...........เมืองสยาม
ตลอดชีพชิวายาม..............แต่ได้
เพื่อชาติศาสน์กษัตริย์สาม...คงอยู่ สยามเทอญ
ตราบนิพัทธ์ตลอดไซร้........แทบสิ้นกาลนาน

๐ แม้นผ่านกาลกษณะโพ้น......หลายฉนำ ก็ดี
พวกพี่น้องจักยังจำ................จิตสู้
การปฏิรูปต้องสำ..................เร็จสิ่ง ถ้วนแล
เพื่ออนุกูลชนทุกผู้.................พิภพเบื้องจอมสยาม

๐ สมความมโนรถตั้ง.............นาม "วิรุฬ"
ด้วยจิตอันเป็นบุญ................ใหญ่ล้น
แห่งการต่อสู้เป็นคุณ..............แก่ชาติ ไทยแฮ
จงสฤษดิ์วิมุตติ์พ้น.................สู่เบื้องแดนสวรรค์ ฯ (แลนา)

เฉลิมพรสงกรานต์ 2557

โคลงสี่สุภาพ

๐ อัญขยมประณตไท้...........เทพดา สรรพเฮย

เชลงบทสุพจนา..................พากษ์ได้

ประสงค์เพื่ออวยวรา...........ไทยสถิต

ด้วยกาพย์โคลงลิขิตไว้........พิภพเบื้องแดนสยาม

๐ นามวันเถลิงศกเบื้อง.........อธิกกาล

อาทิตย์แลตามวาร..............บ่งได้

สุรทินมะเมียจาร..................ขานนับ

นวศกแห่งสยามไซร้..............ฉบับแม้นตามบูรพ์

๐ จำรูญพรประเสริฐแม้น.......โลกา

สรวมเดชตรีรัตนา................เลิศแพร้ว

ทั้งเทพมหิทธิ์นานา...............ในภพ

ทรงฤทธิ์วิเศษแก้ว................ทั่วเบื้องจักรวาล

๐ พานปัดขจัดทั่วทั้ง..............ทุกข์หลาย

สรรพะพยาธิกาย...................หมดสิ้น

กษัยก่อเกิดเรียงราย...............สูญลับ

อุปัทวะแดดับดิ้น....................สฤษดิ์ด้วยฤทธา

๐ ชนมายุสวัสดิ์พร้อง..............ครองสกนธ์

เพิ่มเดชชเยศวิมล...................ผ่องแผ้ว

บารมีพร่างพรายจน.................จรดสมุทร

ประดุจเทพยิ่งแล้ว....................เพริศเพี้ยงรัศมี

๐ คิดใดดีประเสริฐถ้วน..............ตามธรรม 

ในเจตน์จำนงนำ.......................แน่วไว้

ขอจงสมิทธิ์ถ้วนสำ-...................เร็จเถิด

ประสิทธิ์ผลรวดเร็วให้.................ดุจเพี้ยงนัยนา

๐ มวลคณาอริแม้น.....................ใฝ่อธรรม

จุตรทิศคิดริยำ...........................ประทุษร้าย

ขอเดชสรณะไตรนำ.....................ทางสว่าง

พิชิตทุพาลคล้าย.........................พระพุทธผู้องค์เกษม

๐ ปรีดิ์เปรมครองสุขถ้วน...............ตลอดปี

ตราบสุริยะแสงมี...........................ส่องหล้า

ตราบดารกะรังสี...........................วาววับ

ตราบนิรันดร์เบื้องหน้า....................ตลอดเพี้ยงกาลนาน ฯ (แลนา)

ขอบคุณภาพจากอินเตอร์เน็ตครับ

อาศิรวาท สมเด็จพระเทพฯ

วสันตดิลกฉันท์ ๑๔

๐ คือ "เทพ" สถิตจุติพบู ………………..จรสู่ไผทไทย

คือแสงประภากรไสว...............................มณิก่อประกายกานต์

๐ คือ"รัตน์" ประภากรพิสิฐ.....................ทศทิศพิมลพาน

เชี่ยวศรีวิธีพิชญะชาญ...........................นรถ้วนนิยมชม 

๐ พุทธา ณ ปาฬิภณะอัก-......................ขระลักษณ์ตลอดกรม

แพร้วเพริศอุบาสิกะประสม....................สมญาพระเทพฯนาม

๐ ท้าวผู้เพาะชูกิรติธรรม.......................สุตะนำพิชาความ

"พอเพียง"เผดียงสุภะสยาม....................จรสู่จรูญชน

๐ ราษฎร์นึกระลึกจริยะวัตร....................พจนัตประภาษผล

ปวงข้าฯประชาสุขะประดล....................เพราะพระองค์เสด็จรอน

๐ สรวมพรพระไตรสรณะรัตน์.................สระอรรถะธรรมพร

ขอทรงเกษมสุขะขจร............................นิระโรคนิราภัย

๐ แม้นทรงประสงค์จิตะนุสน-.................ธิสกละใดใด

ขอทรงสฤษดิ์สรรพะประไพ...................ตละมวลประการมาน

๐ นารีประทับอัศวะขาว.........................สิสกาวอดูลย์ดาล

ให้สิ้นอรินทรจะหาญ............................ดุจะแม้นมุนินทร

๐ ขอองค์พระบารมิประทับ.....................พละขับริปูรอน

เรืองไทยพิชัยชิตะสมร..........................จรสู่อำไพเทอญ ฯ 

คำแปลศัพท์

พบู - กาย

รวิ- แสง

พิชญา - ความรู้

ปาฬิ - ชื่อจริง ๆ ที่ควรจะเรียกของภาษาบาลี (เขาเรียกว่า ปาฬิภาสา)

ภณะ - คำพูด

กิรติ - แผลงมาจาก เกียรติ

เผดียง = เชิญชวน

อัศวะ - ม้า

ริปู - ศัตรู เหมือนคำว่า อริ

อำไพ -แสง 

~กำลังใจ~

อินทรวิเชียรฉันท์ ๑๑

๐ ชีวิตพินิจเห็น.............พิศะเป็นก็ดุจดัง

ไพรสณฑ์พนายัง-...........ทิศะกว้างละลานตา

๐ บางเขตประเทศคราว.....กระอุผ่าวเพราะองศา

ความร้อน บ ผ่อนภา-.......วะอะดักอะดูรแด

๐ บางเขตก็น้ำค้าง...........ณ ระหว่างสถานแล

หนาวเย็นยะเยือกแปร.......ก็สะท้านสกนธ์กาย

๐ เหมือนสุขและทุกขัง.......จะประดังระรานราย

เป็นเหตุพิเศษหมาย..........คติธรรมดามา

๐ เราเป็นมนุษย์นี้.............ก็เพราะมีสุปัญญา

สองแขนสมองกา-............ยะสฤษดิ์ปวินท์เรา

๐ มีใจฤทัยกร...................อดิศรแหละกว่าเขา

ซึ่งสัตว์ดิรัจฉ์เนา...............กวะเหตุพิเศษคุณ

๐ ย่อมผ่านเทวษปักษ์.........อุปสรรคประมวลสุนทร์

ด้วยใจแหละอาดุลย์...........สติมั่นนิรันดร

๐ ดั่งฟ้าโพยมบน..............ฆณะหม่นรวีกร

เมฆาพิรุณจร....................ปะปะเปรี้ยงสิดังไป

๐ ผ่านพายุฝนพรำ.............ทินะนำและอำไพ

แสงฟ้าสุรีย์ใส...................ประจะแจ้งรุจีดวง

๐ ขอให้ฤทัยจิต..................จะพิชิต ณ มารปวง

ดั่งแข ณ เพ็ญสรวง.............รวิเด่นสุโลกา ฯ

แปลศัพท์

อะดัก - ความลำบาก

สกนธ์ - ร่างกาย

ปวินท์ - ได้รับ

อดิศร - เป็นใหญ่

เทวษ - ความลำบาก 

อาดุลย์ - อดุลย์ แปลว่าชั่งไม่ได้ 

ฆณะ - เมฆ

แข - พระจันทร์

รวิ - แสง